سه شنبه 9 تیر 1388
نوع مطلب :
پیشگیری از سقوط در سالمندان
هر سال هزاران سالمند مرد و زن بر اثر سقوط ( افتادن ) ، به طور موقت طوری توان یاب(معلول) می شوند كه كار به شكستگی استخوان می رسد، با این حال ایجاد تغییرات جزئی در خانه ها و شیوه های زندگی ممكن است از چنین اتفاقاتی جلوگیری كند . هم زمان با افزایش سن دگرگونی هایی در بینایی، شنوایی، قدرت عضلانی، هماهنگی و بازتاب ها به وجود می آید، امكان دارد این قبیل تغییرات، درصد سقوط افراد را بیشتر كند.
بیش از یک سوم افراد ۶۵ ساله یا مسن تر هر ساله سقوط می کنند ( زمین می خورند ) و در نیمی از این موارد، سقوط مکرر است. تقریباً یکی از هر ۱۰ سقوط منجر به آسیب جدی از جمله شکستگی لگن، سایر شکستگی ها، هماتوم ساب دو را (نوع خاصی از خونریزی داخل مغزی) سایر آسیب های جدی بافت نرم یا آسیب به سر می شود. سقوط تقریباً ۱۰ درصد مراجعات به بخش اورژانس و ۶ درصد بستری های فوری را در بین افراد مسن را تشکیل می دهد.
بدون ارتباط با سایر موقعیت های سلامتی، سقوط همراه با محدودیت در حرکت، کاهش در توانایی انجام فعالیت هایی مانند لباس پوشیدن، حمام کردن، خرید یا خانه داری و افزایش احتمال استقرار در خانه سالمندان است.
اگر چه تعداد کمی از سقوط ها ( افتادن ها ) یک علت دارند، اکثراً به علت تقابل بین فاکتورهای مستعد کننده طولانی یا کوتاه مدت و فاکتورهای شتاب دهنده کوتاه مدت در محیط فرد ایجاد می شود. بر اساس مطالعات انجام شده، وجود هر یک از عوامل زیر با افزایش خطر سقوط همراهی دارند: آرتریت، علائم افسردگی، شرایط ایستادن، اختلال شناختی، بینایی، تعادل، راه رفتن، یا قدرت عضلانی و استفاده از بیش از ۴ داروی نسخه شده، به علاوه ، خطر سقوط با افزایش تعداد این فاکتورهای خطر افزایش می یابد. خطر سقوط در دسته ای از سالمندان که در یک مجموعه کنار هم زندگی می کردند، برای مثال، از ۸ درصد در آنهایی که فاکتور خطر نداشتند به ۷۸ درصد در آنها که ۴ یا بیشتر فاکتور خطر داشتند، افزایش یافت.
اگرچه ارتباط واضحی بین سقوط و مصرف تعداد بیشتر داروها وجود دارد، ولی خطرات همراه با هر دسته از داروها بیشتر متغیر بوده است.
در طور یک ماه پس از ترخیص از بیمارستان، خطر سقوط بالاست، به خصوص در بین بیماران پیر که آنقدر ضعیف هستند که نیاز به مراقبت بهداشتی در خانه پیدا می کنند. سایر زمانهای با خطر بالای سقوط عبارتند از : مواقعی که دوره ای از بیماری حاد وجود دارد یا بیماری مزمن تشدید شده است.راه کارهای تداخلی منفرد در بین افراد مسنی که به نظر می رسد در خطر سقوط هستند (یا به علت وجود عوامل خطر ناشناخته یا به علت سابقه ای از سقوط مؤثر شناخته شده) شامل تمرین راه رفتن و تعادل و فعالیت هایی جهت قدرت بخشیدن به عضلات با نظارت افراد متخصص، ادامه تدریجی داروهای سایکوتروپیک، شامل بنزو دیازپین ها، سایر داروهای خواب آور و ضد افسردگی ها می باشد.
اگر چه تأثیر توصیه غیراختصاصی در ارتباط با اصلاح عوامل خطر در خانه که در افراد پیر گروههای غیر هدف اجرا شد، هنوز به اثبات نرسیده است، ولی ارزیابی استاندارد شده از خطرات در خانه با ۲۰ درصد کاهش در خطر سقوط همراه بود.
شایعترین اصلاحات پیشنهاد شده در مطالعات عبارتند از : قطع داروها، استفاده از کفش های ایمن، استفاده از کف پوش حمام که لیز نباشد، استفاده از روشنایی در شب، افزودن نرده به پله ها.
زمانی که با افراد مسن به درستی برخورد شود در ۳۰ درصد آنها کاهش فشار خون وضعیتی قابل توجه بالینی مشخص می شود. به علاوه، برخی از افراد پیر با کاهش فشار وضعیتی علائمی همانند سرگیجه یا احساس سبکی سر را گزارش نمی کنند.
شاید سالمندان دچار اختلالاتی یا امراضی شوند كه در تعادل آن ها تاثیر بگذارد هر چند این قبیل بیماری ها مثل مرض قند و ناراحتی هایی در قلب، رگ ها، دستگاه عصبی و تیروئید گاهی قابل درمان است اما نباید فراموش كرد علاوه بر این موارد سالخوردگان بیشتر داروهایی مصرف می كنند كه احتمال دارد سبب گیجی و منگی یا سیاهی رفتن چشم ها شود.
پوكی استخوان نوعی بیماری است كه بر اثر آن توده استخوانی از دست می رود تا جایی كه استخوان ها به آسانی می شكند و در واقع علت اصلی شكستگی استخوان در سالخوردگان این مقوله است.
فراموش نکنید كه حتی یك افتادن جزئی نیز ممكن است به شكستن یك یا چند استخوان منجر شود.
مراجعه مداوم به بینایی و شنوایی سنج و استفاده از سمعك و عینك با صلاحدید افراد متخصص از مواردی است كه به سالمندان كمك می كند تا از افتادن و شكستگی استخوان در امان باشند.
همچنین سالمندان باید عوارض جانبی داروهای مصرفی خود را از پزشك مربوط بپرسند تا از تاثیر آن ها در تنظیم یا تعادل بدن خود مطمئن شوند ضمن این كه از پزشك بخواهند شیوه هایی را برای كاهش افتادن به آن ها آموزش دهد.
بعد از غذا خوردن، دراز كشیدن یا استراحت كردن بلافاصله از جای خود بلند نشوند چرا كه در تمام این حالات ممكن است كم فشاری خون باعث سرگیجه شود.
امكان دارد هوای خیلی گرم یا سرد فرد را دچار سرگیجه كند، بنابراین توصیه می شود سالمندان دمای منزل خود را كنترل كنند و دمای شبانگاهی خانه را در ۶۵ درجه فارنهایت یا بیشتر حفظ كنند.
اگر فردی به خصوص پس از خوردن دارو دچار گرما باشد و احتمال سرگیجه و غش پیدا كرد چنان چه محل زندگی او دارای تهویه مطبوع نباشد در روزهای گرم باید از باد بزن برقی استفاده كند ضمن این كه زیاد نوشیدن مایعات و كاستن از زمان ورزش در این مواقع است.
به آن دسته از سالمندانی كه موقع راه رفتن تعادل ندارند یا گاه دچار سرگیجه می شوند، توصیه می شود برای حفظ تعادل خود از چوب دستی، عصا یا راهبر( واكر) استفاده كنند البته كاربرد این وسایل در زمین های ناهموار و ناآشنا بسیار مهم است و مواظب پیاده روهای خیس و یخ زده نیز باید بود.
سالمندان در انتخاب كفش، كفش های كف لاستیكی و پاشنه كوتاه را انتخاب كنند و با دم پایی كف صاف یا در حالی كه فقط جوراب به پا دارند از پلكان بالا نروند.
همچنین تنظیم برنامه ورزشی سالمندان باعث هماهنگ شدن قدرت بدنی و عضلات با یكدیگر می گردد و علاوه بر این، برنامه منظم ورزشی باعث نرمش پذیرتر شدن مفصل ها، زردپی ها(تاندون ها) و رباط ها می شود.
بسیاری از سالمندان از پیاده روی و شنا لذت می برند، در نتیجه فعالیت های خفیفی مثل پیاده روی یا بالا رفتن از پله ها كه به وزن بدن مربوط است برای آنها مناسب است و حتی روند از دست رفتن استخوان بر اثر پوكی استخوان را كند می كند البته سالمندان باید با مشاوره با پزشك معالج ی خود ، یك برنامه ورزشی مناسب را برای خود در نظر بگیرند. البته گرفتن یك تكیه گاه مثل نرده در موقع بالا رفتن از پلكان یا حمل بار سنگین، استفاده از چوب چنگك دار به جای دولا شدن برای برداشتن اشیایی كه روی زمین یا در ارتفاع قرار دارند را از دیگر اقدامات مفید برای كاهش به خطر افتادن و سقوط سالمندان می شود.
پله ها، راهروها و مسیرهای درون منزل سالمندان دارای نور كافی و عاری از نامرتبی باشد، فرش ها كاملا به هم چسبیده و درشت بافت بوده یا تكه های باریك زبر برای محكم شدن جای پا داشته باشند و نرده های دستی در اقتدار پلكان و در طول هر طرف محكم نصب شوند و كلیدهای برق هم در ابتدا و انتهای پله قرار بگیرند.
در خصوص وسایل اتاق نشیمن سالمندان باید گفت ، رعایت نكاتی مثل دور از مسیر رفت و آمد بودن سیم های تلفن و برق، چسبیدن قالیچه ها به كف زمین، نبودن اشیا در مسیر رفت و آمد احتمال سقوط سالمندان را كه می تواند عواقب سوئی داشته باشد، كاهش می دهد.
در انتها لازم به ذکر است که حتی افراد قوی و سالم نیز به دلیل تاثیرات طبیعی بالا رفتن سن مانند تعادل ضعیف، ضعف بینایی و اثرات جانبی ناشی از مصرف برخی داروها در معرض خطر افتادن و زمین خوردن هستند. از اینرو برای پیشگیری از زمین خوردن و كاهش خطر آسیب دیدگیهای ناشی از آن آكادمی آمریكایی طب خانواده توصیه میكند كه این افراد باید كتانیهایی با كف نرم بپوشند و كف كفشهای آنها نیز نباید لیز باشد.
اتاقها و راهروها را با چراغهای روشن و چراغهای شب روشن نگه دارید.
قالیچهها و موكتها را یا از روی زمین جمع آوری كرده و یا آنها را محكم به زمین ثابت كنید
اطلاعات دیگری در زمینه پیشگیری از سقوط، شامل وسایل آموزش برای بیمار است که می توان از مؤسسه ملی افزایش سن ( http://www.nia.nih.gov ) و مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری (http://www.cdc.gov ) بدست آورد
تبلیغات 
